Czy można zabudować taras bez pozwolenia?

Czy można zabudować taras bez pozwolenia? Odpowiedź zależy od kilku kluczowych czynników: rodzaju tarasu, jego powierzchni oraz sposobu związania z gruntem i budynkiem. W wielu przypadkach taras można wybudować lub zabudować bez pozwolenia na budowę – pod warunkiem spełnienia określonych wymogów wynikających z Prawa budowlanego i przepisów lokalnych [1][2][4][9].

Taras naziemny do 35 m² – pełna swoboda budowy

Najważniejszą kategorią są przydomowe tarasy naziemne o powierzchni zabudowy do 35 m². Dla takich konstrukcji nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani nawet zgłoszenie do urzędu. Dotyczy to tarasów zlokalizowanych przy budynkach jednorodzinnych, stanowiących lekką, nieingerującą w konstrukcję domu budowlę naziemną [2][4][7]. Inwestor wykonuje taki taras wyłącznie na podstawie ogólnych przepisów techniczno-budowlanych oraz lokalnych planów zagospodarowania, z zachowaniem wymaganych odległości i zgodności z prawem [2][4].

Warunkiem jest, aby taras nie był trwale związany z gruntem i nie miał cech rozbudowy budynku. Powierzchnia zabudowy tej konstrukcji nie może przekroczyć 35 m², a jej liczba na każdej działce o powierzchni 500 m² jest ograniczona do dwóch takich obiektów [1][8].

Taras naziemny powyżej 35 m² – obowiązek zgłoszenia

Gdy taras naziemny przekracza 35 m², zmienia się procedura formalna. Nie jest już wystarczające wykonanie go bez żadnych formalności. Przepisy nakładają w takim przypadku obowiązek zgłoszenia robót budowlanych w urzędzie (starostwo lub urząd miasta na prawach powiatu) [2][4].

Do zgłoszenia należy dołączyć opis inwestycji, uproszczony szkic oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Jeśli organ nie wniesie sprzeciwu w określonym czasie, można rozpocząć prace [2][4][5]. Pozwolenie na budowę nie jest wymagane, pod warunkiem, że taras mieści się w katalogu określonym przez art. 29 Prawa budowlanego.

Tarasy trwale związane z gruntem lub ingerujące w bryłę budynku

W przypadku tarasów trwale związanych z gruntem (np. na płycie żelbetowej, z fundamentem) lub tarasów dobudowywanych jako konstrukcja ingerująca w bryłę budynku (np. na piętrze, nad garażem, na stropie), konieczne może być uzyskanie pozwolenia na budowę [1][5].

Decyduje o tym zarówno sposób wykonania konstrukcji nośnej, jak i stopień oddziaływania na stan techniczny budynku lub teren sąsiedni. Obiekty tego rodzaju wymagają opracowania projektu budowlanego i przejścia pełnej procedury administracyjnej [1][5]. Także zadaszenia trwale połączone z budynkiem, istotnie zmieniające jego kubaturę, kwalifikowane są często jako rozbudowa lub przebudowa budynku i wymagają pozwolenia na budowę.

Zadaszenie tarasu – formalności i limity

Wykonanie zadaszenia nad tarasem do określonych parametrów (w większości przypadków do 35 m²) może być zrealizowane bez pozwolenia, a często również bez zgłoszenia – pod warunkiem, że zadaszenie nie zwiększa obszaru oddziaływania budynku [3][6][8].

Zadaszenia nie są precyzyjnie zdefiniowane w Prawie budowlanym, ale praktyka urzędnicza pozwala traktować je jako wiatę, ganek lub przebudowę budynku jednorodzinnego. Wówczas możliwe jest zastosowanie analogicznych zwolnień z pozwolenia, wynikających z art. 29 Prawa budowlanego [3][6][8]. Dla wiat o powierzchni do 50 m² przewidziano dodatkowe uproszczenia – brak obowiązku pozwolenia, a często również zgłoszenia [6][8].

Konieczne jest każdorazowe sprawdzenie zgodności z lokalnym planem zagospodarowania i ewentualnymi dodatkowymi ograniczeniami.

Odległość od granicy działki – ważny warunek

Minimalna odległość tarasu od granicy sąsiedniej działki wynosi zwykle 1,5 m [1][5]. Możliwe są jednak odstępstwa, jeśli uzyska się zgodę sąsiada i urzędową akceptację. Wartości te mogą być sprecyzowane lub zmienione przez zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy [1][5].

Konsekwencje budowy tarasu bez dopełnienia wymaganych formalności

Wykonanie tarasu bez zgłoszenia lub pozwolenia, gdy jest ono wymagane, skutkuje samowolą budowlaną [1][4][5]. Konsekwencje to przede wszystkim możliwość wydania nakazu rozbiórki nielegalnej budowli, prowadzenie postępowania legalizacyjnego z opłatą sięgającą kilku tysięcy złotych, a także potencjalne problemy przy sprzedaży nieruchomości [1][4][5].

Kluczowe kryteria i praktyczne aspekty budowy tarasu bez pozwolenia

Planując taras w obrębie swojej działki bez konieczności uzyskiwania pozwolenia, należy w szczególności uwzględnić:

• Powierzchnię zabudowy (kluczowy próg wynosi 35 m²) [2][4]
• Rodzaj konstrukcji (naziemny, nadbudowany, na stropie, trwale związany z gruntem) [1][5]
• Sposób wykonania (lekka konstrukcja na bloczkach / trwałe fundamenty) [5]
• Zadaszenie – limit powierzchni i typ zgodny z art. 29 Prawa budowlanego [3][6][8]
• Odległość od sąsiada / granicy działki (minimum 1,5 m) [1][5]
• Zgodność z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy

W ostatnich latach polskie prawo budowlane zostało złagodzone, a katalog inwestycji niewymagających pozwolenia objął na stałe większość tarasów naziemnych do 35 m² oraz lekkich zadaszeń. Najnowsze nowelizacje z 2020 r. oraz 2025 r. wprowadzają tę zasadę wprost do ustawy [1][2][4][9].

Podsumowanie zasad budowy tarasu bez pozwolenia

Taras naziemny o powierzchni do 35 m² można zabudować bez pozwolenia i zgłoszenia, pod warunkiem zachowania wymaganych odległości od granic i nieingerowania w konstrukcję budynku. Dla tarasów większych (powyżej 35 m²), ale wciąż naziemnych, wymagane jest zgłoszenie w urzędzie. Konstrukcje trwale związane z gruntem, nadbudowywane czy istotnie ingerujące w bryłę budynku w większości przypadków obligują do uzyskania pozwolenia na budowę. Zadaszenia tarasu do 35 m² traktuje się zwykle na zasadach podobnych do wiat i często nie trzeba ich ani zgłaszać, ani uzyskiwać na nie pozwolenia.

Niedopełnienie tych formalności grozi konsekwencjami w postaci samowoli budowlanej, nakazu rozbiórki oraz trudnościami przy legalizacji lub sprzedaży nieruchomości. Dlatego przygotowanie się do inwestycji i właściwe sklasyfikowanie planowanego tarasu pod względem prawnym jest kluczowe dla bezpieczeństwa prawnego i finansowego inwestora.

Źródła:

• [1] https://ceramikasosnowski.com/Budowa-tarasu-jak-zrobi%C4%87-to-zgodnie-z-prawem
• [2] https://blog.ongeo.pl/pozwolenie-na-budowe-tarasu
• [3] https://tarasola.pl/blog/budowa-tarasu-a-pozwolenie-czy-na-zadaszenie-jest-potrzebna-zgoda
• [4] https://fabrykatarasow.pl/jak-zbudowac-taras-zgodnie-z-prawem
• [5] https://hardwood.pl/pozwolenie-na-budowe-tarasu-czy-jest-konieczne
• [6] https://zadaszenietarasu.com/przepisy-zadaszenie-tarasu-pozwolenie-czy-zgloszenie
• [7] https://oslonydookien.pl/czy-wymagane-jest-pozwolenie-na-budowe-tarasu
• [8] https://www.carportplanet.pl/czy-zadaszenie-tarasu-trzeba-zglaszac-w-urzedzie-zadaszenie-na-samochod-a-pozwolenie-na-budowe
• [9] https://www.abcplytki.pl/news/81/koniec-z-pozwoleniem-na-taras